Pierwsze posłanki

Kim były pierwsze posłanki? Zdobyły mandaty w wyborach do Sejmu Ustawodawczego, które odbyły się 26 stycznia 1919 roku. Reprezentowały różne ugrupowania polityczne, ale umiały ze sobą współpracować ponad podziałami partyjnymi. Walczyły m.in. o zniesienie dyskryminacji kobiet w prawie cywilnym, sprzeciwiały się dyskryminacji urzędniczek, które chciano zwalniać z pracy. Walczyły o ustawodawstwo w zakresie prawa pracy.

Gabriela Balicka (1871-1962) – posłanka o najdłuższej kadencji (1919-1935), doktor botaniki (ukończyła studia na Uniwersytecie w Genewie). Reprezentowała w Sejmie ugrupowania konserwatywne: Związek Ludowo-Narodowy i Stronnictwo Narodowe. Była członkinią Narodowej Organizacji Kobiet. W Sejmie pracowała w komisjach konstytucyjnej i oświatowej.

Jadwiga Dziubińska (1874–1937) – posłanka na Sejm Ustawodawczy (1919–1922), działaczka oświatowa, autorka nowatorskich programów pedagogicznych. Założyła wiele szkół rolniczych (m.in. w Sokołówku, Kruszynku), ośrodków kultury dla młodzieży wiejskiej. Związana z PSL „Wyzwolenie”. W Sejmie Ustawodawczym pracowała w komisjach oświaty, ochrony zdrowia i opieki społecznej, uczestniczyła w pracach nad ustawą o ludowych szkołach rolniczych.

Irena Kosmowska (1879-1945) – publicystka, działaczka społeczno-oświatowa. Posłanka na Sejm Ustawodawczy oraz I i II kadencji (1919-1930). W Tymczasowym Rządzie Republiki Polskiej, sformowanym przez Ignacego Daszyńskiego 7 XI 1918 roku, została wiceministrem opieki społecznej. W Sejmie pracowała w komisji konstytucyjnej, oświatowej i spraw zagranicznych. W 1930 roku aresztowana za krytykę Józefa Piłsudskiego i skazana na 6 miesięcy więzienia, ułaskawiona przez prezydenta Mościckiego.

Maria Moczydłowska (1886-1969) – nauczycielka, działaczka Kół Gospodyń Wiejskich, przewodnicząca Towarzystwa „Trzeźwość”, posłanka na Sejm Ustawodawczy (1919-1922), związana z Narodowym Zjednoczeniem Ludowym. W Sejmie pracowała w komisjach ochrony pracy, opieki społecznej, oświatowej, zdrowia publicznego. Zgłosiła wniosek o przyjęcie ustawy o zakazie wyrobu i sprzedaży napojów alkoholowych (ustawa przepadła tylko jednym głosem).

Zofia Moraczewska (1873–1958) – nauczycielka, działaczka społeczna związana z lewicą, posłanka na Sejm Ustawodawczy (1919–1922) i Sejm III kadencji w II Rzeczpospolitej (1930–1935). Była przewodniczącą Ligi Kobiet Galicji i Śląska – niepodległościowej organizacji kobiecej. Jako posłanka wystąpiła w 1919 roku z interpelacją przeciw dyskryminacji kobiet – zwolnieniu z pracy urzędniczek w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Założycielka i przewodnicząca Związku Pracy Obywatelskiej Kobiet (do 1935 roku), założycielka Samopomocy Społecznej Kobiet.

Anna Piasecka (1882–1980) – nauczycielka i działaczka społeczno-oświatowa, posłanka na Sejm Ustawodawczy (1919–1922). Była zaangażowana w działalność propolską przed plebiscytem na Warmii w 1920 roku, została wybrana do Sejmu z listy Narodowej Partii Robotniczej, od 1920 roku była członkinią PSL „Piast” Wincentego Witosa.

Zofia Sokolnicka (1878–1927) – działaczka społeczno-oświatowa, posłanka na Sejm Ustawodawczy i Sejm I kadencji II RP (1919–1927). Działała w stowarzyszeniu kobiecym „Warta”, które prowadziło tajne nauczanie języka polskiego i historii w zaborze pruskim. Członkini delegacji polskiej na konferencji pokojowej w Paryżu z ramienia Komitetu Narodowego Polskiego, współzałożycielka Katolickiego Związku Polek i Narodowej Organizacji Kobiet. W Sejmie pracowała w komisji oświatowej, opieki społecznej i inwalidztwa.

Franciszka Wilczkowiakowa (1880–1963) – działaczka polonijna w Niemczech, posłanka na Sejm Dzielnicowy w Poznaniu i na Sejm Ustawodawczy (1919-1922), wybrana w wyborach uzupełniających z listy Narodowej Partii Robotniczej. Pracowała w komisjach opieki społecznej, oświatowej i konstytucyjnej.